Over voetbal en geld…

Jacob Fresco - 22/04/2014 - Opinie /

Het is een discussie die de laatste tijd wel vaker oplaait; het moderne voetbal en de invloed van het grote geld. Na de halve finale AZ-Ajax die door Ajax met 0-1 werd gewonnen, laaide deze discussie weer. Waarom? Omdat de kans heel groot is dat PEC Zwolle volgend jaar Europees speelt. En dat kan niet, aldus de ‘kenners’. Mijn vraag aan die ‘kenners’: waarom niet?

Deze column was al zo goed als af voordat de bekerfinale begon. Inmiddels weten we dat niet Ajax maar PEC Zwolle de terechte winnaar van de beker is.


Korte samenvatting van ‘het probleem’; de kans is aanwezig dat Ajax dit jaar de ‘dubbel’ (landskampioenschap en de KNVB-beker) pakt. Als landskampioen speelt de ploeg dan volgend jaar Champions League en als winnaar van de KNVB-beker zou het dan de Europa League ingaan. Dat kan niet en daarom zou het zomaar kunnen dat PEC Zwolle, de andere bekerfinalist de Europa League ingaat. Volgens Feyenoord-trainer Ronald Koeman kan dit nooit de bedoeling zijn.

Mijn vraag aan Ronald Koeman; waarom niet? Omdat PEC Zwolle als (naar we aannemen) verliezend finalist (in dit specifieke geval) Europa ingaat, daar waar Feyenoord moet knokken voor de play-offs Champions League? Want dan heb je een punt. Het is enigszins bevreemdend dat de verliezer beloond wordt met Europees Voetbal. Aan de andere kant kan het zomaar zijn dat PEC Zwolle de beker wint. Dan gaan ze ook Europa in. Is dat dan net zo onterecht? Omdat het niet een Ajax, Feyenoord of PSV is dat Europa in gaat?

Want voor de laatste keer dat één van die drie ploegen succesvol was in Europa moeten we terug naar 2001 (UEFA Cup voor Feyenoord). Ajax had dit jaar in de Champions League twee goede wedstrijden tegen Barçelona en AC Milan, maar ging in de Europa League kansloos ten onder tegen Red Bull Salzburg. Feyenoord kwam niet eens voor in deze jaargang (dubbel verlies tegen Kraznodor) en PSV kwam te kort tegen Zulte Waregem. De enige ploeg die iets liet zien was AZ, die het schopte tot de kwartfinales van de Europa League.

En laten we nou toch eerlijk zijn; het feit dat een ploeg als PEC Zwolle het kan schoppen tot Europees voetbal, het feit dat ditzelfde PEC Zwolle lange tijd als nummer 1 in de competitie aan z’n wedstrijden begon, het feit dat de ‘grote jongens’ het moeilijk hebben tegen ploegen als Go Ahead Eagles en Cambuur Leeuwarden, dat zijn toch de zaken die de Eredivisie aantrekkelijk maken?

In tegenstelling tot het buitenland is hier de competitie onvoorspelbaar. Een club als Ajax kan de ene week winnen van Barçelona terwijl ze even daarvoor gelijkspelen tegen RKC Waalwijk. Heerlijk. Dat houdt de competitie spannend. Niet zoals in Spanje, waar je eigenlijk al weet dat de strijd bovenin gaat tussen Barçelona en Real Madrid, met misschien een outsider als Atletico. Of Duitsland, waarvan je weet dat Bayern München hoge ogen gaat gooien, net als Borussia Dortmund.

Het grote geld heeft hier (m.u.v. van Vitesse) z’n intrede nog niet gedaan. Clubs moeten hier de eigen broek ophouden en dat gaat de meesten vrij aardig af. Dat de relatief lage begrotingen (en salarissen) in Nederland zorgen voor weinig succes in Europa mag dan een domper zijn, de FIFA zou daar wat aan gaan doen met Financial Fairplay. Niet dat ik daar heel veel van verwacht, maar het zou wat opschudding teweeg kunnen brengen. Een ander nadeel van het lage salarisplafond in Nederland is dat talenten vroeg worden weggekocht. Spelers blijven niet meer jaren voor dezelfde club spelen. Dat hebben we te danken aan het Bosman-arrest uit 1995. Ook dat zou de FIFA aanpakken met het Financial Fairplay. Dit systeem deed z’n intrede in 2012. Het behelst o.a. een regel waarbij een club niet meer mag uitgeven dat het op jaarbasis binnenkrijgt. Daarmee zouden theoretisch scenario’s als bij Real Madrid, waarbij de die club 100 miljoen euro op tafel legde voor Gareth Bale terwijl het een schuld had van 590 miljoen, voorkomen kunnen worden. De ultieme straf zou uitsluiting uit de Europese competities zijn. Tot op heden is de FIFA hierin echter een papieren tijger gebleken.

Is het realistisch om te denken dat hier ooit verandering in gaat komen. Dat de FIFA een club als Real Madrid inderdaad gaat uitsluiten van Europees voetbal? Ik denk van niet. Daarvoor zijn de belangen te groot. Maar hoe mooi zou dat zijn? Dat niet Real Madrid en Bayern München het beeld op je TV bepalen, maar bijvoorbeeld RSC Anderlecht en het eerder genoemde PEC Zwolle. Gewoon, omdat dat de ploegen zijn die hun financiële huishouding wel op orde hebben. En dat spelers niet meer direct worden weggekocht als ze daadwerkelijk gaan renderen, maar jaren langer bij een ploeg spelen. Zodat op die manier een ploeg ook echt op elkaar ingespeeld raakt en daardoor meer successen kan halen.

Wat dat betreft is het hoopgevend dat vooral jongere spelers bij bv. Ajax onderling hebben afgesproken om niet weg te gaan. Zij zien het potentieel dat kan ontstaan als een ploeg langer bij elkaar blijft. En ze zijn bereid om daarvoor het ‘grote geld’ uit het buitenland uit te stellen. In ruil voor sportief succes. Met die insteek, en een FIFA die inderdaad z’n eigen regels en maatregelen tot uitvoering gaat brengen, zou er zomaar een echt spannende Europese competitie kunnen ontstaan.

Maar ja, zoals een Nederlands conferencier ooit zei; ‘Voorspellen is moeilijk, vooral als het de toekomst betreft‘…